Archeological Reports

Gompu: A Neglected and Remote Sasanian Dam

Author:
Mohammad Jafar Malekzadeh
Translated by:
Soodabeh Malekzadeh

Local people know this dam by the name of Gompu. Gompu is constructed in a tight and deep valley situated in Mount Bol[1], Lārestan, Fārs, Iran. This specific choice of name can be related to the Persian word gomp. In the majority of the dialects of Fārs, gomp or γomp means a natural pond or pool no matter what the size, and makes complete sense as we see that down the valley where the dam is located, there is a pond or gomp that is in fact a more or less round pool with stone walls[2]. Water flows into the stone pool both from the river bed and from water seeping into it from below, which leaves the pool full of water even months after the flood has subsided. Water flows from south-east to north-west in the valley and the axis of the dam is at right angle to the flow direction.



[1] Bol in Middle Persian means “high”.

[2] Some neighboring villages consider the stone pool downstream of the dam as a more or less sacred site with healing powers. Still to this day locals take the aged or the ill to the pool to bathe, and hopefully be healed.

The Evolution of Religious Architecture in the Sasanian Period

Author:
Ali Hozhabri; Editor: Milad Vandaee
Translated by:
Greg Watson

The chahārtāgh – meaning „four arches‟ – was the most distinctive and emblematic religious architectural form produced in ancient Iran, particularly in the Sasanian period (ca. 224-650 CE). It is a true Iranian national architectural symbol (Godard 1371/1992: 78). The essential architectural plan of the chahārtāgh was a form much employed for religious buildings of Iran in the pre-Islamic period and after, either in standalone form or as an element of a larger complex (Neyestāni et. al, 1391/2012: 173). The chahārtāgh is a symmetrical architectural form on a square plan with four corner piers that form the pillars for the arches and support a domed roof.

بررسی باستان شناسی منطقه پاکوه نایین: مطالعه موردی آثار ساسانی محوطه شیرکوه

Author:
علمدار علیان, کارشناس ارشد اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان; عادله دینلی, کارشناس ارشد باستان شناسی

 

چکیده

منطقه پاکوه نایین با وسعتی معادل 30000 هکتار در 30 کیلومتری شمالغرب شهرستان نایین واقع شده و به دلیل وجود شرایط زیست محیطی مساعد جهت رشد رستنی ها و زیست گونه های متعدد حیوانی، بالقوه واجد شرایط شکل گیری جوامع متعدد انسانی در گذر زمان بوده است، بر همین اساس بررسی باستان شناسی منطقه مزبور با هدف شناسایی کلیه آثار فرهنگی منطقه صورت پذیرفت که منجر به شناسایی محوطه شیرکوه، بناهای ساسانی وابسته آن و ساختارهای معماری اسلامی منطقه گردید. افزون بر این منتج بررسی سیستماتیک محوطه شیرکوه کشف 9 قطعه سفال جلینگی استاندارد اشکانی برای اولین بار در استان اصفهان بود.

کلید واژگان: شیرکوه، پاکوه، نایین، چهارطاقی، سفال جلینگی، ساسانیان.

بهرام دوم در گویوم و برم دلک

Author:
Milad Vandaee

شاهنشاهی ساسانیان(224- 651.م) را مي‌توان يكي از پررونق‌ترين و طلايي‌ترين دوران‌هاي فرهنگ، هنر و معماري در تاريخ و باستان‌شناسي ايران دانست. نقوش برجسته‌ي اين دوره يكي از هنرهاي مهم و نمادین است كه عموماً كاربردي سلطنتي دارد، و تنها توسط خاندان ساسانی اجازه ی استفاده از این سبک هنری وجود داشته است. اما در دوران بهرام دوم، فضای استفاده از این هنر کمی بازتر می شود و ما می توانیم انعطاف هنری آن را بیشتر مشاهده کنیم، هر چند پس از مرگ بهرام دوم، دیگر چنین اتفاقی رخ نمی دهد. نگارنده طي سه بررسي خصوصي در سالهاي 1387 ، 1389 و 1390  در منطقه‌ي فارس، كرمانشاه و سلماس از تمامي نقوش اين دوران ديدن كرده و سعي در بازبيني و تدوين اين نقوش داشته‌ام. هدف ما در این مقاله شناسایی هویت شاهان موجود در دو نقش برجسته ی گویوم و برم دلک دو است، و تلاش بر آن داریم تا هنرمند و سبک هنری آن را بهتر بازشناسیم، در این میان به طور اختصار نیز سخنی از نقش برجسته برم دلک سه انجام خواهد گرفت.